Tegen de mensen die denken dat klimaatverandering een verzinsel is, zeg ik altijd: praat eens met een wijnboer, in de Mosel, in Bordeaux of Champagne, overal hoor je hetzelfde. De wijnoogst is nu twee tot drie weken eerder dan dertig jaar geleden. De warmte vanaf de evenaar breidt zich uit. Voor Nederlandse wijnmakers is dat gunstig, maar klassieke wijngebieden zijn er niet bij mee, want niet ieder druivenras kan er goed mee omgaan, en de stijl van de wijn dreigt te veranderen.
Helaas brengt de verandering niet alleen meer warmte, maar ook meer onvoorspelbaarheid. En dat is feitelijk nog erger, want als wijnmaker neem je beslissingen die je niet ongedaan kunt maken, zoals het verwijderen van te veel bladeren. Wijn blijft een landbouwproduct, en hoe meer je het klimaat kunt voorspellen, hoe beter je de kwaliteit van de druiven kunt sturen, en daar begint alles mee. Zoals wijnmakers zeggen: ‘van een slechte druif kun je geen mooie wijn maken.’ En soms hoor je daarachteraan: ‘van een goede druif kun je wel slechte wijn maken’, maar dan gaat het over de collega’s, niet meer over de natuur. We spreken van klimaatverandering, maar klimaatchaos is een betere omschrijving.
Ook het traditionele Champagne moet dealen met een nieuwe werkelijkheid. De meeste wijnmakers vermelden drie druivenrassen: de witte chardonnay en de blauwe pinot noir, en meunier. Die laatste heette pinot meunier, maar dat was te verwarrend. Sommige wijnmakers vertellen niet hoe groot het aandeel meunier in hun champagne-blend is, omdat het (onterecht) een mindere reputatie heeft. Voor minder dan een half procent doen er nog andere druiven mee, allemaal wit: arbanne, petit meslier, pinot blanc, en pinot gris.
We gebruiken dagelijks AI om de feiten te leren kennen. Maar die informatie is niet altijd correct, het loopt achter de feiten aan. Zoek eens op ‘toegestane druivenrassen in de Champagne’. Als je daarna ‘in 2026 ‘ erbij vermeld, wordt het antwoord preciezer. Maar het enige juiste antwoord komt er meestal niet uit: negen toegestane druivenrassen. En dat heeft te maken met de moderne tijd: Champagne heeft een ambitieus milieu-programma.
De nieuwste druivenrassen zijn chardonnay rose (niet rosé, gewoon een druif met een roze schil). En Voltis, een hybride druif, dus een kruising van een Amerikaans en een Europees druiven geslacht. Beter bestand tegen schimmels, maar minder lekker, dus maximaal 10% van de blend. In 2031 loopt de experimentele fase van deze druif af, en wordt er gekeken of dit een verbetering oplevert. Kortom, de wereld verandert, en de druiven doen mee